برای درک بهتر اتفاقی که هنگام پیچ خوردگی مچ پا می افتد لازم است اشاره ی کوچکی به ساختار و اجزای این ناحیه داشته باشیم.
در بدن ما طناب های سخت و محکمی وجود دارند به نام لیگامان یا رباط، که مسئول کنار هم نگه داشتن استخوان ها و همچنین ایجاد استحکام در ساختمان مفاصل هستند. در ناحیه ی مچ پا تعدادی لیگامان وجود دارد که دور مچ پا را احاطه کرده و استخوان های ساق را به استخوان های پا متصل می کنند.
آسیب پیچ خودگی وقتی اتفاق می افتد که بر حسب تصادف، مچ پا در حالت نامناسبی بچرخد یا بپیچد. در این حالت این لیگامان ها کشیده می شوند و یا در صورت شدید تر بودن آسیب، پارگی کامل یا ناکامل در این لیگامان ها رخ می دهد.
لیگامان ها دامنه ی حرکتی دارند یعنی به طور طبیعی مقداری قابلیت حرکت یا کشیده شدن برایشان وجود دارد. همین دامنه ی حرکتی و همین طور محدودیت هایی که هر لیگامان دارد در مجموع باعث می شوند که لیگامان ها بتوانند ثبات مفاصل را حفظ کنند. اگر لیگامان های دور مچ پا ازین حدود طبیعی بیشتر کشیده شوند پیچ خوردگی ایجاد میشود. پیچ خوردگی مفصل مچ پا اکثر موارد همراه با آسیب به لیگامان های سمت خارجی(بیرونی) مچ پا است.
اگر مچ پایتان آسیب دید تعلل نکنید و به دیدن پزشک بروید تا شدت آسیب را تخمین بزند و درمان مناسب را شروع کند. مدت زمان بهبود یک پیچ خوردگی مچ پا میتواند از چند هفته تا چند ماه باشد.
چه چیزی باعث پیچ خوردن مچ پا میشود؟
وقتی مچ پا ناگهان می چرخد و مفصل از حالت طبیعی خود خارج میشود پیچ خوردگی مچ رخ میدهد. مثلا در حین حرکات ورزشی به دنبال یک حرکت شدید ناخواسته ممکن است مچ به سمت داخل بپیچد، در این حالت یک یا چند لیگامان ممکن است کشیده یا پاره شوند. در ادامه تورم و یا کبودی به دنبال پارگی های جزئی یا کامل ایجاد خواهد شد. ممکن است وقتی روی مفصل وزن تان را بیاندازید درد و ناراحتی احساس کنید. ضمن پیچ خوردگی ممکن است سایر اجزای مفصل مثل غضروف، رگ های خونی و تاندون ها هم آسیب ببینند.
پیچ خوردگی مفصل مچ پا ممکن است در هر سنی و برای هر کسی اتفاق بیافتد. شرکت در فعالیت های ورزشی، راه رفتن روی سطوح ناهموار و کفش نامناسب از عواملی هستند که ممکن است باعث این اتفاق شوند.
علائم پیچ خوردگی مچ پا:
-تورم
-دردناک بودن هنگام لمس ناحیه
-کبودی
-درد
-ناتوانی در تحمل وزن در مفصل آسیب دیده
-تغییر رنگ پوست در ناحیه
در ناحیه ی مفصل مچ پا آسیب های متعددی ممکن است اتفاق بیافتد. در صودت آسیب و درد در این ناحیه حتما به پزشک مراجعه نمایید.
تشخیص:
معاینه توسط پزشک در تشخیص بسیار کمک کننده است، در مرحله ی بعد پزشک درخواست تصویربرداری رادیولوژی متناسب با تشخیص را خواهد داد تا از وجود شکستگی احتمالی مطلع شود.
در صورت شک به آسیب جدی تر، برای دیدن پارگی لیگامان ها و آسیب سطوح مفصلی از تصویربرداری مناسب یعنب MRI استفاده میشود.
درمان پیچ خوردگی مچ پا:
نباید روی مفصل دردناک وزن گذاشت تا از درد جلوگیری شود.
درمان موارد خفیف بستن مچ بند مناسب ودر صورت لزوم کمک گرفتن از عصای زیربغلی، بالاگذاشتن پا برای کمک به تورم، مصرف داروهای ضدالتهاب طبق تجویز پزشک و استراحت کافی است.
گذاشتن یخ بخصوص در ساعات و روزهای اول اسیب در کاهش تورم بسیار کمک کننده است. بنا به توصیه ی پزشک در موارد خفیف ممکن است ۷ تا ۱۰ روز روی مچ پایتان وزن نیاندازید تا درد آن بهتر شود. در موارد شدید تر این دوره چند هفته طولانی تر است.
درمان جراحی:
درمان جراحی معمولا برای پیچ خوردگی نیاز نمی شود مگر در موارد شدیدی که آسیب به لیگامان ها شدید باشد یا ثبات مفصل دچار مشکل شده باشد و یا در مواردی که درمان غیرجراحی بهبودی ایجاد نکند.
درمان جراحی یا به صورت آرتروسکوپی است که به کمک یک دوربین کوچک به داخل مفصل نگاه می کنند و براساس اسیب های ایجاد شده درمان را انجام میدهند. و یا به صورت جراحی باز برای بازسازی ناحیه ی اسیب دیده٬ با دوختن مجدد لیگامان پاره یا استفاده از دیگر لیگامان های ناحیه برای ترمیم آسیب دیدگی.
بعد از جراحی، بازتوانی قسمت مهمی در بهبود است که شامل فیزیوتراپی، ویزیت های مرتب جراح و تمرینات ورزشی میباشد و ممکن است تا چند ماه زمان ببرد.
در اغلب موارد آسیب پیچ خوردگی مچ پا پس از چند هفته کاملا بهبود می یابد.
چگونه می توان از پیچ خوردن مجدد مچ پا پیشگیری کرد؟
با رعایت موارد زیر می توانید شانس پیچ خوردگی مچ پا را در آینده کاهش دهید:
-مچ پای درگیر را با باند کشی ببندید و در صورت لزوم از مچ بندهای آتلی استفاده کنید
-ورزش های تقویت کننده ی عصلات ناحیه به منظور افزایش ساپورت عضلات از مفصل را انجام دهید( اگر در حال حاضر پیچ خوردگی دارید تا زمانی که پزشک اجازه ی شروع تمرین عضلات را نداده اقدام به انجام آنها نکنید)
-از پوشیدن کفش پاشنه بلند صرف نظر کنید
-قبل از ورزش بدن خود را گرم کنید
-کفش های ورزشی با کیفیت که ناحیه ی مچ را حمایت می کند بپوشید
-به سطحی که روی آن راه میروید توجه داشته باشید
-در صورت خسته شدن، فعالیت خود را کم کنید یا استراحت کوتاهی به خود بدهید
و نکته ی آخر اینکه اگر پیچ خوردگی مچ پا درمان نشود باعث درد طولانی مدت در ناحیه و بی ثباتی مفصل می شود و در آینده پیچ خوردگی مکرر مفصل اتفاق خواهد افتاد.
Leave a Reply