غربالگری سرطان پستان

با انجام غربالگری سرطان پستان٬ این امکان را داریم که سرطان را قبل از آنکه بخواهد علامتدار شود در مراحل اولیه تشخیص دهیم و اقدام به درمان کنیم. اگر غربالگری تغییری در بافت پستان مشاهده کند به کمک آزمایشهای بعدی متوجه می‌شویم که علت تغییرات سرطان است یا موارد دیگر. اهمیت این ماجرا در این است که اگر سرطان پستان در مراحل اولیه تشخیص داده شود درمان آن به مراتب موفق تر خواهد بود.

در بسیاری از سرطان‌ها٬ از «میزان بقای ۵ ساله ی بیمار» به عنوان فاکتور پیش بینی کننده برای موفقیت درمان استفاده می‌شود. در مورد سرطان پستان «بقای ۵ ساله ی بیمار» در صورتی‌که در مراحل اولیه تشخیص داده شده باشد ۹۹ درصد است که این رقم بسیار امیدبخش است. اما اگر تشخیص در مراحل پیشرفته تری از بیماری داده شود بیمار نیازمند درمان‌های پیچیده تری است و همچنین میزان بقای ۵ ساله کمتر خواهد بود.

البته این اطلاعات بر اساس جمع بندی اطلاعات تعداد زیادی بیمار در بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶ ارائه شده و اگر شما شخصی را می‌شناسید که به این بیماری مبتلا شده٬ این اطلاعات الزاما شامل حال او نمی‌شود و احتمال دارد وضعیت بیمار شما بسیار امیدوارکننده تر از آمار ذکر شده باشد.

فواصل انجام غربالگری سرطان پستان

بر اساس توصیه ی American Cancer Soociety بهتر است غربالگری به ترتیب جدول زیر انجام گیرد:

چه افرادی ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان پستان دارند؟

• کسانی که جهش در ژن های BRCA1 و BRCA2 دارند
• افرادی که بافت پستانی متراکم تری دارند
• افرادی که خویشاوند نزدیک دارای موتاسیون روی ژن BRCA1 و ‌BRCA2 دارند (مادر و پدر بزرگ – والدین – فرزند – خواهر برادر – عمه عمو دایی خاله و فرزندان آنها)
• سابقه درمان رادیوتراپی در ناحیه قفسه سینه بین سنین ۱۰ تا ۳۰ سالگی
• سابقه خانوادگی سرطان
• بعضی سندورم های نادر که ریسک سرطان پستان را بالا می‌برند مثل سندورم Li-Fraumeni

در صورتی‌که احساس کردید هر کدام از این عوامل خطر را دارید با پزشک خود مشورت نمایید.

در صورت مثبت بودن این فاکتور های خطر توصیه می‌شود ماموگرافی یا MRI سالانه از سن ۳۰ سالگی انجام گیرد ولی در این مورد حتما نظر پزشک با تجربه در این زمینه را جویا شوید.

چه اقداماتی برای غربالگری سرطان پستان انجام می‌گیرد؟

معاینه ی پستان:

در این معاینه یک پزشک بافت پستان را برای پیدا کردن هر گونه نامنظمی یا توده لمس می‌کند. بعضی مطالعات نشان داده اند که ممکن است در این معاینات توده هایی پیدا شوند که حتی با ماموگرافی هم پیدا نمی‌شوند.

ماموگرافی:

پذیرفته شده ترین روش غربالگری سرطان پستان است و به صورت عکسبرداری با اشعه اکس(X) از پستان‌ها انجام می‌شود.

ماموگرافی سه بعدی:

نام دیگر آن توموسنتز است و تصویر واضح تر و با جزئیات بیشتری را ارائه می‌دهد.

سونوگرافی:

با استفاده از امواج صوت٬ تصویر از بافت داخل پستان ایجاد می‌شود. بیشترین کاربرد آن این است که مشخص کند یک توده حالت کیستیک دارد به این معنی که داخل آن از مایع پر شده است یا به صورت توپر است. در حین سونوگرافی یک ژل روی پوست مالیده می‌شود و دستگاه سونوگرافی روی پوست حرکت داده می‌شود تا تصویر شکل بگیرد. این تصویر برداری دردناک و تهاجمی نیست.

MRI:

با کمک امواج الکترومغناطیس تصویر با جزئیات بالایی از بافت پستان تهیه می‌شود. بخصوص زمانی که پستان بافتی پرتراکم داشته باشد این روش بسیار مفید است.

نکاتی در مورد ماموگرافی:

• بهتر است ماموگرافی را در یک مرکز مشخص به طور سالانه انجام دهید و همیشه نتایج سالهای قبلی را هم همراه داشته باشید.
• در صورتیکه قبل از دوره ی پریود دچار تورم و درد در بافت سینه می‌شوید٬ بهتر است به گونه ای برنامه ریزی کنید که زمان انجام ماموگرافی در این بازه نباشدچون ممکن است انجام ماموگرافی برای شما دردناکتر گردد.
• بهتر است قبل از ماموگرافی از پودرها٬ دئودورانت ها٬ کرم ها و لوسیون ها در ناحیه ی زیربغل استفاده نکنید چون ممکن است در کیفیت تصویر تاثیرگذار باشد.
• در صورتیکه در دوران شیردهی هستید یا احتمال می‌دهید که باردار باشید حتما به تکنسین اعلام کنید.
• حین تصویربرداری تکنسین به شما کمک می‌کند پستان را بین دو صفحه ی دستگاه قرار دهید. لازم است که بافت پستان تا حد ممکن به حالت تخت در بیاید تا تصویر بهتری را فراهم کند. بنابراین ممکن است انجام آن کمی ناخوشایند و همراه با احساس فشار باشد.
• معمولا تصویر برداری از دو زاویه انجام می‌گیرد و گرفتن هر تصویر چند ثانیه بیشتر طول نخواهد کشید. پس از انجام تصویربرداری باید منتظر بمانید تا رادیولوژیست برای گرافی ها گزارش بنویسد.

تهیه و تنظیم: دکتر شهرزاد تقوی